Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 115/2024/NĐ-CP đã thiết lập khung pháp lý cho việc lựa chọn nhà đầu tư qua mạng, nhằm tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong quá trình đấu thầu. Quy trình này bao gồm các bước từ đăng tải thông báo mời thầu, phát hành hồ sơ mời thầu, đến nộp và mở thầu trực tuyến trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc áp dụng đấu thầu qua mạng không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư tiếp cận thông tin và tham gia dự thầu một cách công bằng, minh bạch. Cụ thể như sau:
1. Quy trình lựa chọn nhà đầu tư qua mạng
- Điều 64 Nghị định 115/2024/NĐ-CP quy định:
+ Mời thầu, phát hành Hồ sơ mời thầu qua mạng:
a) Thông báo mời thầu qua mạng (sau đây gọi là E-TBMT) được đăng tải trên Hệ thống theo quy định tại khoản 2 Điều 8 của Luật Đấu thầu.
b) Hồ sơ mời thầu qua mạng (sau đây gọi là E-HSMT) được phát hành trên Hệ thống cùng E-TBMT. Bên mời thầu đăng tải miễn phí và đầy đủ tệp tin (file) E-HSMT trên Hệ thống.
c) Việc sửa đổi, hủy E-TBMQT chỉ được thực hiện trước thời điểm đóng thầu, trừ trường hợp không có nhà đầu tư nào nộp E-HSDT.
+ Sửa đổi, làm rõ E-HSMT:
a) Trường hợp sửa đổi E-HSMT sau khi phát hành, bên mời thầu phải đăng tải trên Hệ thống quyết định sửa đổi kèm theo những nội dung sửa đổi E-HSMT, HSMT đã được sửa đổi.
b) Làm rõ E-HSMT:
Trường hợp cần làm rõ E-HSMT, nhà đầu tư gửi đề nghị làm rõ đến bên mời thầu trên Hệ thống theo thời hạn quy định trong E-HSMT để xem xét, xử lý.
Văn bản làm rõ được đăng tải trên Hệ thống tối thiểu 02 ngày làm việc trước ngày có thời điểm đóng thầu. Nội dung làm rõ E-HSMT không được trái với nội dung của E-HSMT đã được đăng tải trên Hệ thống.
Trường hợp việc tiếp nhận nội dung yêu cầu làm rõ E-HSMT dẫn đến phải sửa đổi hồ sơ này thì việc sửa đổi thực hiện theo quy định tại điểm a khoản này.
c) Trường hợp gia hạn thời gian nộp E-HSDT trên Hệ thống, bên mời thầu đăng tải thông báo gia hạn trên Hệ thống. Thông báo gia hạn gồm lý do gia hạn, thời điểm đóng thầu mới.
+ Nộp, sửa đổi, thay thế, rút E-HSDT:
a) Nộp E-HSDT:
Nhà đầu tư có trách nhiệm tạo lập và gửi đính kèm E-HSDT trên Hệ thống, thực hiện bảo lãnh dự thầu điện tử (nếu có) trên Hệ thống.
Trường hợp liên danh, thành viên đứng đầu liên danh nộp E-HSDT, đồng thời đính kèm thỏa thuận liên danh trên Hệ thống.
Hệ thống thông báo cho nhà đầu tư tình trạng nộp E-HSDT (thành công hoặc không thành công) qua địa chỉ email mà nhà đầu tư đã đăng ký. Các thông tin được ghi nhận trên Hệ thống để làm căn cứ giải quyết kiến nghị, tranh chấp (nếu có) gồm: thông tin về bên gửi, bên nhận, thời điểm gửi, trạng thái gửi, số tệp tin (file) đính kèm lên Hệ thống khi nhà đầu tư nộp E-HSDT của nhà đầu tư.
b) Làm rõ E-HSDT:
Nhà đầu tư có trách nhiệm làm rõ E-HSDT theo yêu cầu của bên mời thầu hoặc tự làm rõ, bổ sung tài liệu chứng minh tư cách pháp lý, năng lực, kinh nghiệm khi nhà đầu tư phát hiện E-HSDT thiếu thông tin, tài liệu về tư cách hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm đã có của mình nhưng chưa nộp cùng hồ sơ. Việc làm rõ E-HSDT được thực hiện trên Hệ thống.
c) Sửa đổi, thay thế, rút E-HSDT:
Sau khi nộp, nhà đầu tư có thể sửa đổi, thay thế hoặc rút E-HSDT. Nhà đầu tư không được rút hồ sơ đã nộp sau thời điểm đóng thầu.
+ Mở thầu:
Bên mời thầu mở và giải mã E-HSDT để đánh giá. Biên bản mở E-HSDT được đăng tải công khai trên Hệ thống trong thời hạn 02 giờ sau thời điểm đóng thầu.
+ Đánh giá E-HSDT:
Hết thời hạn nộp E-HSDT, bên mời thầu truy cập vào Hệ thống và tiến hành đánh giá E-HSDT của các nhà đầu tư đã nộp.
+ Sau khi đánh giá E-HSDT, kết quả lựa chọn nhà đầu tư được phê duyệt và đăng tải công khai trên Hệ thống trong thời hạn quy định tại khoản 4 Điều 8 của Luật Đấu thầu.
Lưu ý: Quy trình chi tiết của Hồ sơ mời thầu và phát hành hồ sơ mời thầu qua mạng đối với dự án đầu tư kinh doanh có sử dụng đất được hướng dẫn bởi Điểm b, c Khoản 1, khoản 3, khoản 4 Điều 6 và Điểm c, d, đ, e, g, h Khoản 1 Điều 16 Thông tư 15/2024/TT-BKHĐT có hiệu lực từ ngày 30/09/2024.
2. Cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà đầu tư
- Điều 65 Nghị định 115/2024/NĐ-CP quy định:
+ Cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà đầu tư trên Hệ thống bao gồm:
a) Thông tin về tình trạng pháp lý của nhà đầu tư;
b) Thông tin về năng lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư;
c) Thông tin xử lý vi phạm pháp luật về đấu thầu của nhà đầu tư;
d) Các thông tin khác về nhà đầu tư.
+ Nhà đầu tư có trách nhiệm đăng ký trên Hệ thống theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 5 của Luật Đấu thầu trước khi kết quả lựa chọn nhà đầu tư được phê duyệt và thường xuyên cập nhật, chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều này. Trình tự đăng ký, cập nhập thông tin của nhà đầu tư trên Hệ thống thực hiện theo quy định tương ứng tại Nghị định số 24/2024/NĐ-CP ngày 27 tháng 02 năm 2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.
+ Thông tin quy định tại điểm c khoản 1 Điều này được cơ quan có thẩm quyền đăng tải trên Hệ thống theo quy định tại điểm a khoản 2 và khoản 4 Điều 8 của Luật Đấu thầu.
Việc triển khai lựa chọn nhà đầu tư qua mạng và xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà đầu tư theo Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 115/2024/NĐ-CP giúp nâng cao tính minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả trong đấu thầu. Hệ thống này không chỉ rút ngắn thời gian, giảm chi phí mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư tiếp cận thông tin và tham gia đấu thầu công bằng. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong đấu thầu là bước đi quan trọng để hiện đại hóa quản lý đầu tư, góp phần phát triển kinh tế bền vững.
Ngô Dũng