Nghị quyết 198/2025/QH15 vừa được Quốc hội thông qua đã mở ra bước ngoặt quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế tư nhân – một động lực chiến lược của nền kinh tế. Với nhiều cơ chế, chính sách đặc biệt mang tính đột phá như ưu đãi thuế, tiếp cận tín dụng, cải cách thủ tục đầu tư – kinh doanh và bảo vệ quyền tài sản, nghị quyết đặt trọng tâm vào việc tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch và thuận lợi để doanh nghiệp tư nhân phát triển mạnh mẽ, đóng góp hiệu quả vào tăng trưởng quốc gia và đổi mới sáng tạo. Cụ thể như sau:
1. Ưu đãi thuế cho doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo
- Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp khởi nghiệp, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
- Miễn thuế thu nhập cá nhân trong 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu phát triển, trung tâm đổi mới sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
2. Hỗ trợ tài chính và tín dụng, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ
- Doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được hỗ trợ lãi suất 2%/năm khi vay vốn để thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG).
- Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ thực hiện các chức năng như cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa, tài trợ vốn ban đầu cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo, đầu tư vào các quỹ đầu tư địa phương và tiếp nhận nguồn vốn hỗ trợ từ các tổ chức, cá nhân.
- Miễn thuế TNDN cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
3. Hỗ trợ tiếp cận đất đai và cơ sở hạ tầng
- Doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong vòng 5 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng thuê đất với chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ.
- Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh và thuê nhà, đất là tài sản công.
4. Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
- Doanh nghiệp được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp để lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Quỹ này được sử dụng để tự triển khai hoặc đặt hàng bên ngoài nghiên cứu phát triển theo cơ chế khoán sản phẩm.
- Chi phí cho hoạt động nghiên cứu và phát triển được tính vào chi phí được trừ để xác định thu nhập chịu thuế bằng 200% chi phí thực tế khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
5. Cải cách hành chính và hỗ trợ chuyển đổi số
- Từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không còn áp dụng phương pháp khoán thuế mà nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế.
- Chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 1/1/2026.
- Nhà nước cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.
6. Tăng cường minh bạch và giảm gánh nặng kiểm tra
- Miễn thu phí, lệ phí cho tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp đối với các loại giấy tờ nếu phải cấp lại, cấp đổi khi thực hiện sắp xếp, tổ chức lại bộ máy nhà nước theo quy định của pháp luật.
- Miễn kiểm tra thực tế đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tuân thủ tốt quy định pháp luật.
- Từ ngày 17/5/2025, thanh tra doanh nghiệp, hộ kinh doanh không được quá 1 lần/năm.
Nghị quyết 198/2025/QH15 thể hiện quyết tâm của Quốc hội trong việc tạo lập môi trường thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Việc triển khai hiệu quả các chính sách này sẽ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam.
Ngô Dũng