Hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế là trách nhiệm pháp lý quan trọng của doanh nghiệp, đảm bảo sự tuân thủ pháp luật và đóng góp vào ngân sách nhà nước. Trong trường hợp tổ chức lại doanh nghiệp, như sáp nhập, chia, tách hoặc chuyển đổi loại hình, việc xác định và thực hiện nghĩa vụ nộp thuế càng trở nên cần thiết, được pháp luật quy định rõ để đảm bảo minh bạch và công bằng trong quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp. Cụ thể như sau:
1. Hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế
- Căn cứ khoản 12 Điều 3 Luật Quản lý thuế 2019 quy định:
“Hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế là việc nộp đủ số tiền thuế phải nộp, số tiền chậm nộp, tiền phạt vi phạm pháp luật về thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước.”
2. Trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp trong trường hợp giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động
- Điều 67 Luật Quản lý thuế 2019 quy định:
+ Việc hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trong trường hợp doanh nghiệp giải thể được thực hiện theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, pháp luật về các tổ chức tín dụng, pháp luật về kinh doanh bảo hiểm và quy định khác của pháp luật có liên quan.
+ Việc hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trong trường hợp doanh nghiệp phá sản được thực hiện theo trình tự, thủ tục quy định tại Luật Phá sản 2014.
+ Doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, bỏ địa chỉ đăng ký kinh doanh chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì phần tiền thuế nợ còn lại do chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, cổ đông góp vốn, thành viên góp vốn, thành viên hợp danh chịu trách nhiệm nộp theo quy định đối với mỗi loại hình doanh nghiệp quy định tại Luật Doanh nghiệp 2020.
+ Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chấm dứt hoạt động kinh doanh chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì phần tiền thuế nợ còn lại do chủ hộ, cá nhân chịu trách nhiệm nộp.
+ Người nộp thuế có chi nhánh, đơn vị phụ thuộc chấm dứt hoạt động mà vẫn còn nợ thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước thì có trách nhiệm kế thừa các khoản nợ của chi nhánh, đơn vị phụ thuộc.
3. Trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trong trường hợp tổ chức lại doanh nghiệp
- Điều 68 Luật Quản lý thuế 2019 quy định:
+ Doanh nghiệp bị chia có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi thực hiện chia doanh nghiệp; trường hợp chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì các doanh nghiệp mới được thành lập từ doanh nghiệp bị chia có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
+ Doanh nghiệp bị tách, bị hợp nhất, bị sáp nhập có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi tách, hợp nhất, sáp nhập; trường hợp chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì doanh nghiệp bị tách và doanh nghiệp được tách, doanh nghiệp hợp nhất, doanh nghiệp nhận sáp nhập có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
+ Doanh nghiệp được chuyển đổi loại hình doanh nghiệp có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi chuyển đổi; trường hợp chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì doanh nghiệp chuyển đổi có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
+ Việc tổ chức lại doanh nghiệp không làm thay đổi thời hạn nộp thuế của doanh nghiệp được tổ chức lại. Trường hợp doanh nghiệp được tổ chức lại hoặc các doanh nghiệp thành lập mới không nộp thuế đầy đủ theo thời hạn nộp thuế đã quy định thì bị xử phạt theo quy định của pháp luật.
Hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trong mọi trường hợp đối với doanh nghiệp là yêu cầu bắt buộc, đảm bảo tính liên tục và minh bạch trong nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp. Việc tuân thủ các quy định pháp luật không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn góp phần duy trì sự ổn định trong hoạt động kinh doanh và đóng góp tích cực vào ngân sách nhà nước.
Ngô Dũng