Trước thực tế thị trường tài chính ngày càng sôi động, giao dịch trái phiếu – đặc biệt là trái phiếu doanh nghiệp – đòi hỏi các bên tham gia phải tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật nhằm đảm bảo minh bạch, an toàn và hạn chế rủi ro. Từ việc phát hành, chào bán đến giao dịch thứ cấp, mọi hành vi đều được điều chỉnh bởi hệ thống quy định cụ thể theo Luật Chứng khoán, Luật Doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn liên quan. Cụ thể như sau:
1. Cơ quan tiếp nhận đăng ký giao dịch trái phiếu
- Điều 16 Nghị định 153/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 13 Điều 1 Nghị định 65/2022/NĐ-CP), quy định về cơ quan tiếp nhận đăng ký giao dịch trái phiếu là Sở giao dịch chứng khoán.
2. Các quy định cần tuân thủ khi giao dịch trái phiếu
Căn cứ Điều 16Nghị định 153/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 13 Điều 1 Nghị định 65/2022/NĐ-CP), quy định về những điều cần tuân thủ khi giao dịch trái phiếu như sau:
- Việc giao dịch trái phiếu phải được thực hiện thông qua thành viên giao dịch.
- Trái phiếu chỉ được phép giao dịch giữa các đối tượng nhà đầu tư nêu tại phương án phát hành trái phiếu, trừ trường hợp thực hiện theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, quyết định của Trọng tài hoặc thừa kế theo quy định của pháp luật.
- Sau thời gian trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền bị hạn chế chuyển nhượng, việc giao dịch trái phiếu chỉ được phép giao dịch giữa các đối tượng nhà đầu tư nêu tại phương án phát hành trái phiếu, trừ trường hợp thực hiện theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, quyết định của Trọng tài hoặc thừa kế theo quy định của pháp luật.
3. Trình tự, thủ tục đăng ký giao dịch trên hệ thống
- Điều 16 Nghị định 153/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 13 Điều 1 Nghị định 65/2022/NĐ-CP) quy định:
- Doanh nghiệp thực hiện đăng ký giao dịch trái phiếu chậm nhất là 15 ngày làm việc kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký trái phiếu của Tổng công ty lưu ký và bù trù chứng khoán Việt Nam.
- Tổ chức phát hành gửi hồ sơ đăng ký giao dịch cho Sở giao dịch chứng khoán bằng hình thức điện tử theo Quy chế của Sở giao dịch chứng khoán. Hồ sơ đăng ký giao dịch bao gồm:
+ Đơn đề nghị đăng ký giao dịch trái phiếu.
+ Giấy phép thành lập và hoạt động, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
+ Giấy chứng nhận đăng ký trái phiếu của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam.
+ Quyết định phê duyệt, chấp thuận phương án phát hành trái phiếu.
+ Văn bản chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về phát hành trái phiếu theo quy định của pháp luật chuyên ngành (nếu có).
+ Kết quả xếp hạng tín nhiệm của tổ chức xếp hạng tín nhiệm đối với doanh nghiệp phát hành trái phiếu hoặc loại trái phiếu phát hành (nếu có).
- Trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, Sở giao dịch chứng khoán ra thông báo về việc trái phiếu đã đăng ký giao dịch trên hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp chào bán riêng lẻ tại Sở giao dịch chứng khoán, đồng thời thực hiện công bố thông tin trên trang thông tin điện tử của Sở giao dịch chứng khoán. Trường hợp từ chối, Sở giao dịch chứng khoán phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
- Trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày Sở giao dịch chứng khoán ra thông báo về việc trái phiếu đã đăng ký giao dịch, doanh nghiệp phát hành có trách nhiệm đưa trái phiếu vào giao dịch trên hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp chào bán riêng lẻ tại Sở giao dịch chứng khoán.
Trong bối cảnh thị trường trái phiếu ngày càng phát triển, việc tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và duy trì niềm tin thị trường. Nhà đầu tư cần tỉnh táo, tìm hiểu kỹ lưỡng thông tin và ưu tiên các giao dịch minh bạch, hợp pháp để hạn chế rủi ro và hướng đến sự phát triển bền vững.
Ngô Dũng