Ngày 01 tháng 7 năm 2025 Luật Doanh nghiệp sửa đổi năm 2025 (Luật số 76/2025/QH15) có hiệu lực thi hành. Một số nội dung của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp hiện hành, tập trung vào việc tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm của người quản lý và kiểm soát chủ sở hữu hưởng lợi, cụ thể như sau:
- Thứ nhất về một số khái niệm từ ngữ được quy định tại Điều 4: cổ tức; giá trị thị trường của cổ phần vốn góp hoặc cổ phần; giấy tờ pháp lý của cá nhân; Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp có tư cách pháp nhân...; (điểm a, b, c, d khoản 1, Điều 1, Luật sửa đổi năm 2025).
- Thứ hai về các hành vi bị nghiêm cấm, nếu như Luật doanh nghiệp năm 2020 chỉ quy định nghiêm cấm việc kê khai không trung thực, không chính xác nội dung hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và nội dung hồ sơ đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, thì Luật sửa đổi năm 2025 còn quy định nghiêm cấm việc kê khai giả mạo, kê khai không chính xác về vốn điều lệ, nội dung đăng ký kinh doanh... (Khoản 4, 5 điều 16).
- Thứ ba về trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp khi doanh nghiệp gây thiệt hại trong quá trình hoạt động (Khoản 2, Điều 13).
- Thứ tư về mở rộng đối tượng không có quyền thành lập Doanh nghiệp, đồng thời Luật sửa đổi bổ sung cũng mở rộng thêm một số trường hợp cán bộ, công chức, viên chức được phép góp vốn vào doanh nghiệp đối với một số trường hợp được thực hiện theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
- Thứ năm bổ sung một số quy định về hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp gồm: hồ sơ đăng ký doanh nghiệp tư nhân, hồ sơ đăng ký công ty hợp danh; công ty trách nhiệm hữu hạn; công ty cổ phẩn; và một số quy định về nội dung giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp.
- Thứ sáu về điều chỉnh quy định về giảm vốn điều lệ của công ty cổ phần: Theo quyết định của Đại hội đồng cổ đông, công ty hoàn trả một phần vốn góp cho cổ đông theo tỉ lệ sở hữu cổ phần của họ trong công ty nếu công ty đã hoạt động kinh doanh từ 02 năm trở lên kể từ ngày đăng ký thành lập doanh nghiệp không kể thời gian đăng ký tạm ngừng kinh doanh và bảo đảm thanh toán đủ các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác sau khi đã hoàn trả cho cổ đông.
Bên cạnh đó, bổ sung trường hợp: Công ty hoàn lại vốn góp theo yêu cầu, điều kiện được ghi tại cổ phiếu cho cổ đông sở hữu cổ phần có quyền ưu đãi hoàn lại theo quy định của Luật này và Điều lệ công ty.
- Thứ bảy sửa đổi bổ sung quy định về hồ sơ đăng ký doanh nghiệp phải nộp thêm danh sách chủ sở hữu:
Tại khoản 10 Điều 1 Luật bổ sung yêu cầu phải có thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp (nếu có) vào Giấy đề nghị đăng ký kinh doanh. Ngoài ra, hồ sơ đăng ký kinh doanh cũng phải có thêm: Danh sách chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp (nếu có); Danh sách chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp.
- Thứ tám, bãi bỏ quy định về việc sử dụng chữ ký số, tài khoản đăng ký kinh doanh. Các quy định về sử dụng chữ ký số, tài khoản đăng ký kinh doanh để thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp tại khoản 3, 4 Điều 26 được bãi bỏ.
- Thứ chín, điều chỉnh, bổ sung quy định về chào bán trái phiếu riêng lẻ:
Nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp tham gia mua, giao dịch, chuyển nhượng trái phiếu riêng lẻ thực hiện theo quy định pháp luật về chứng khoán.
Ngoài ra, bổ sung quy định về việc Công ty cổ phần không phải công ty đại chúng chào bán trái phiếu riêng lẻ phải đáp ứng thêm điều kiện: Có nợ phải trả (bao gồm giá trị trái phiếu dự kiến phát hành) không vượt quá 05 lần vốn chủ sở hữu của tổ chức phát hành theo báo cáo tài chính năm liền kề trước năm phát hành được kiểm toán. Trừ tổ chức phát hành là doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp phát hành trái phiếu để thực hiện dự án bất động sản, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.
Như vậy, để phù hợp với kỷ nguyên vươn mình của đất nước, cùng với sự phát triển của nền kinh tế, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ quy định của pháp luật để điều hành doanh nghiệp ổn định, phát triển phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội của nước ta hiện nay.
Mai Thị Nhung